Jak duży format i praktyczne efekty ustawiają Dzikiego obok innych, światowych produkcji

Dziki Macieja Kawulskiego to superprodukcja zrealizowana kamerą ARRI ALEXA 65, stawiająca na autentyczne plenery i minimalne użycie CGI, która zabiera widza w surowe, majestatyczne Karpaty XVII wieku. Dziki łączy pasję i rzemieślniczą precyzję z epicką skalą obrazu, oferując doświadczenie wizualne porównywalne z hollywoodzkimi hitami. To powrót do kina namacalnego, gdzie natura i bohaterowie stają się pełnoprawnymi aktorami, a każdy detal, od skał po oddech postaci, nabiera znaczenia. To polski przykład rzemiosła filmowego w najlepszym wydaniu, który udowadnia, że autentyczność wciąż zachwyca. Poniżej pokazujemy, jak ten wybór wpisuje się w tradycję światowych produkcji takich jak Łotr 1: Gwiezdne wojny – historie, Joker, Zjawa czy Na Zachodzie bez zmian, filmów, które udowadniają, że prawdziwość obrazu wciąż robi największe wrażenie.

Dlaczego ARRI ALEXA 65? Krótko o formacie

Po raz pierwszy ogłoszona w 2014 roku, ARRI ALEXA 65 to cyfrowa kamera dużego formatu (sensor ~65 mm, 6.5K Open Gate), ceniona za ogromną szczegółowość, zakres dynamiczny i „oddech” obrazu. Duży sensor pozwala łączyć rozległe panoramy z naturalną perspektywą portretu (tzw. „wide-close”), co sprzyja filmom budującym immersję pejzażu i bliskość bohatera.

Producent podkreśla jej zdolność tworzenia obrazów „oszałamiająco realistycznych… o nieskazitelnej klarowności i olbrzymiej liczbie detali.”^[i] Dzięki temu ALEXA 65 bywa wykorzystywana w produkcjach o wyjątkowych walorach wizualnych i skali.

Od Zjawy do Dzikiego – jak ARRI Alexa 65 zmienia sposób, w jaki oglądamy kino

Filmy pełnometrażowe

Zjawa (2015) – Alexa 65 (razem z klasycznymi obiektywami Master Prime 65 mm)

Zjawa (2015, reż. Alejandro G. Iñárritu, op. Emmanuel Lubezki) był jednym z pierwszych filmów pełnometrażowych nakręconych w dużym formacie ARRI. Lubezki celowo korzystał z ALEXA 65 (razem z klasycznymi obiektywami Master Prime 65 mm) do ukazania surowych, naturalnych krajobrazów i scen w niskim oświetleniu. Jak przyznał, nowa kamera miała:

„znacznie większą rozdzielczość niż jakakolwiek inna kamera cyfrowa” i pozwoliła mu uchwycić obraz „bez ziarna, jak czyste okno” do świata przedstawionego.^[ii]

Scena lawiny była nakręcona praktycznie przy pomocy eksplozji śniegu, Alexa 65 dała wystarczającą głębię ostrości i szczegółowość, że „nie moglibyśmy tego osiągnąć kamerą na film.”^[iii]

Efekt był oszałamiający, obraz został uznany za niezwykle immersyjny, co przyniosło Lubezkiemu Oscara za zdjęcia.

Łotr 1: Gwiezdne wojny – historie (2016) – pierwszy film SW w całości na ALEXA 65

Kolejnym przykładem jest Łotr 1: Gwiezdne wojny – historie (2016, reż. Gareth Edwards, op. Greig Fraser). Był to pierwszy pełnometrażowy film z uniwersum Star Wars w całości nakręcony kamerą ALEXA 65.^[iv] Reżyser z operatorem sięgnęli po ten format, by uzyskać „szersze, głębsze” ujęcia – Fraser mówił, że Alexa 65 generuje obraz o większej rozdzielczości i trójwymiarowości, szczególnie korzystnie eksponując tekstury scen.^[v] Kamerę połączono z klasycznymi, anamorfotycznymi obiektywami z lat 70., co pomogło uzyskać nostalgiczny klimat oryginalnych epizodów. Krytycy zwracali uwagę, że zarówno szerokie panoramy, jak i zbliżenia w „Łotrze 1” są „znakomite, o niezwykłej głębi”^[vi] – efekt ten w dużej mierze zawdzięczano formatowi Alexa 65, który dawał „efekt wielkoekranowej przestrzenności” zgodnie z przewidywaniami Frasera.

Gdyby ulica Beale umiała mówić (2018) – ALEXA 65

W „komiksowym” klimacie, lecz z dużym naciskiem na realizm, zrealizowano także film Gdyby ulica Beale umiała mówić  (2018, reż. Barry Jenkins, op. James Laxton). Tutaj Laxton wybrał ALEXA 65, aby intensywnie oddać intymność relacji i trójwymiarowość portretów. Jak mówi operator, „Alexa 65 daje znacznie więcej głębi i trójwymiarowości niż kamera 35 mm” – dzięki dużemu formatowi zbliżenia zyskują niemal filmowy, „mocniejszy” efekt niż przy standardowym materiale.^[vii] Budżetowe melodramaty Laxton i Jenkins realizowali jednak z hollywoodzką dbałością o obraz – ciepła, barwna paleta oraz płynne długie ujęcia w If Beale Street Could Talk zdobyły uznanie krytyków i nominację do Oscara za zdjęcia.^[viii]

Joker (2019) – A65 + ALEXA Mini, LUT

W kinowym dramacie Joker (2019, reż. Todd Phillips, op. Lawrence Sher) także użyto Alexa 65. Sher wyjaśniał, że chciał uzyskać wyrazisty, niemal nostalgicznie filmowy look, w efekcie większość zdjęć wykonał ARRI ALEXA 65 (w niektórych scenach dołączono Alexa Mini).^[ix] Dzięki temu obraz zyskuje głębokie cienie i selektywną ostrość, idealnie podkreślając mroczny, osnuty tunelową lampą styl Nowego Jorku lat 70. Sher celowo zastosował dedykowaną LUT-kę, by uzyskać poczucie analogowej taśmy filmowej.^[x] Wizualnie film został doceniony – Sher zdobył m.in. prestiżową nagrodę „Golden Frog” Camerimage za zdjęcia, a fotografia Jokera jest często chwalona za charakterystyczny styl. Joker stał się także przebojem kasowym (najbardziej dochodowy film z kategorią R), pokazując, że obraz filmowy może być równie spektakularny jak blokbuster.

Na Zachodzie bez zmian (2022) – ALEXA 65 + ALEXA Mini LF

Oparta na klasycznej powieści Na Zachodzie bez zmian (2022, reż. Edward Berger, op. James Friend) to znów ogromna skala i realizm batalistyczny. Kamerzysta James Friend zdecydował się na kombinację ALEXA 65 + ALEXA Mini LF z dedykowanymi optykami DNA i Prime 65. Pragnął uzyskać efekt „z lotu ptaka”, ale także perspektywy człowieka -uczestnika zdarzeń. Stwierdził, że duży format pomaga widzowi utożsamić się z bohaterem: „zdecydowałem się na ALEXA 65… dał on iluzję bardzo ludzkiego punktu widzenia”.^[xi] W praktyce pozwoliło to rejestrować szerokie panoramy okopów i intensywnie szczegółowe sceny walki z niezwykłą immersyjnością. Film (współprodukowany m.in. przez Netflix) zebrał entuzjastyczne recenzje za fotografię (zdobył Oscara za zdjęcia) – szczery, naturalistyczny styl został oceniony jako jeden z głównych walorów produkcji.

Diuna: Część druga (2024) – ALEXA 65 i ALEXA Mini LF

Kolejną superprodukcją wykorzystującą Alexa 65 jest Diuna: Część druga (2024, reż. Denis Villeneuve, op. Greig Fraser). Villeneuve powrócił do koncepcji dużego formatu po sukcesie pierwszej części – cały film zdjęciowo oparto na połączeniu ARRI ALEXA 65 i ALEXA Mini LF (wszystko w ujęciach sferycznych.^[xii] Decyzja ta wynikała z potrzeby zachowania kinowego, IMAX-owego charakteru (premiera tylko w kinach przez 45 dni) i z budowy jeszcze „większego świata” – więcej planet, nowych scenerii. Fraser testował różne zestawy obiektywów by uzyskać nieco „potraktowaną fakturę” obrazu.^[xiii] Dzięki ALEXA 65 osiągnięto ogromną szczegółowość w rozległych kadrach Arrakis i Giedi Prime, a jednocześnie duża czułość aparatu pomogła rejestrować sceny nocne i efekty specjalne w warunkach ekstremalnych. Film Diuna chwalony jest za fenomenalną oprawę wizualną i imponujące zdjęcia.

Zaułek koszmarów (2021) – ALEXA 65

Wreszcie warto wymienić film Zaułek koszmarów (2021, reż. Guillermo del Toro, op. Dan Laustsen), mroczną stylizowaną opowieść ze świata cyrku i magii. Tutaj operator Dan Laustsen również skorzystał z ALEXA 65. Zwrócił uwagę, że format ten doskonale służy bliskim zbliżeniom nawet przy bardzo szerokich kątach: „wybrałem ALEXA 65, bo wiedziałem, że będziemy mieli dużo szerokokątnych zbliżeń… ten format pozwala na intensywniejsze wydobycie twarzy postaci.”^[xvi] Jasne reflektory i światła cyrkowe przy dużej czułości kamery dały ostre, kontrastowe kadry utrzymane w sepii i nastroju neo-noir. Styl ten przyniósł Laustsenowi nominacje do Oscara i nagrody ASC – kameralny lecz bardzo wyrazisty obraz został wysoko oceniony.

Parasite (2019) – ALEXA 65 + ARRI DNA

Warto też wspomnieć, że ALEXA 65 pojawiła się w wielu innych znanych produkcjach takim tytuły jak Parasite (2019, reż. Bong Joon-ho, op. Hong Kyung-pyo), zdobywcę Oscara dla najlepszego filmu, gdzie użyto systemu ALEXA 65 z obiektywami Prime DNA. Film ten słynie z niezwykle szczegółowej fotografii wnętrz i ulic Seulu. Kamera dużego formatu pomogła uchwycić głębię i detale scen (film dostał Oscara za zdjęcia). Generalnie ARRI podkreśla, że ALEXA 65 daje dostęp do „niesamowicie realistycznych” obrazów na wielkim ekranie co wykorzystali twórcy wielu przebojów.^[xvii]

Seriale

Ród smoka (2022) – ALEXA 65 + Mini LF, ALEXA 35

Do serii telewizyjnych uchodzących za kultowe i realizowanych ALEXA 65 należy przede wszystkim Ród smoka (2022), prequel Gry o tron (produkcja HBO). Zdjęcia do kluczowych odcinków prowadziły takie osobistości jak Fabian Wagner ASC, Catherine Goldschmidt BSC i inni. Producent zapewnił im kamery ARRI ALEXA 65 wraz z towarzyszącą generacją obiektywów (np. ARRI Prime DNA 65 mm).^[xviii] Efektem jest kinowa jakość obrazu: rozległe sale tronowe, zbroje, smocze pola bitwy – wszystko ukazane w szerokich, szczegółowych kadrów zachowujących głębię i nasycenie barw. Duży format podkreśla monumentalność scenografii (np. czerwony tron, starcia militarnych oddziałów) oraz pozwala uzyskać efekt „filmowego epickiego” stylu serialu. „House of the Dragon” zebrał entuzjastyczne oceny za stronę wizualną – krytycy chwalili właśnie klarowność i głębię obrazu oraz malowniczość pojedynczych ujęć, co w dużej mierze zawdzięczono użyciu ALEXA 65.

The Crown

Inne wysokobudżetowe seriale, również korzystały z tego systemu. Na przykład w 2. sezonie The Crown (Netflix) do kręcenia najbardziej uroczystych scen (np. koronacja królowej Elżbiety II) użyto kamer ALEXA 65 na główne jednostki^[xix], uzyskując styl przywodzący na myśl film kostiumowy.

The Mandalorian i Wiedźmin – ALEXA 65, ALEXA Mini LF

Także niektóre epizody serialu The Mandalorian czy Wiedźmin wprowadzały duże formaty ARRI (choć częściej ALEXA Mini LF), co podnosiło ich kinowy charakter. W każdym wypadku użycie ALEXA 65 miało na celu przede wszystkim wzmocnienie walorów wizualnych – czystości obrazu, szczegółowości oraz poczucia „pełnego wymiaru” scen, co zazwyczaj zostało zauważone i docenione przez widzów oraz krytykę.

Dziki – ALEXA 65

Cechy wspólne Dzikiego z innymi produkcjami realizowanymi kamerą ALEXA 65 są wyraźne. Podobnie jak w Zjawie, duży format pozwala oddać surowość natury i prawdziwe proporcje scen – każdy detal, od faktury skał po drobne elementy scenografii, jest widoczny i wzmacnia charakter miejsca. Tak jak w Łotrze 1 czy Rodzie smoka, kamera umożliwia rozległe panoramy, nadając scenom monumentalny wymiar. A podobnie jak w filmach Villeneuve’a, widz odbiera obraz jako wyjątkowo realistyczny, dzięki czemu zarówno przyroda, jak i akcja stają się pełnoprawnymi bohaterami opowieści.

Dzięki połączeniu klasycznego rzemiosła filmowego z możliwościami dużego formatu Dziki wpisuje się w ten sam nurt kina „namacalnego”, które stawia na prawdziwe plenery, autentyczne środowisko i minimalne wspomaganie cyfrowe. To sprawia, że film, podobnie jak wymienione hollywoodzkie produkcje, oferuje widzowi doświadczenie wyjątkowe wizualnie i emocjonalnie.

Podsumowanie

ARRI ALEXA 65 znalazła zastosowanie w wielu spektakularnych projektach filmowych, gdzie wyeksponowanie szczegółów i głębi obrazu stanowiło kluczowy atut. W niemal każdym przypadku wybór kamery 65 mm pozytywnie wpłynął na odbiór, filmy zyskały reputację wyjątkowo efektownych wizualnie (często z nagrodami za zdjęcia), a producenci potwierdzili, że inwestycja w ten format procentowała niepowtarzalną jakością obrazu.

A jak będzie z Dzikim? Wydaje mi się, że podobnie jak w przypadku wymienionych produkcji, film okaże się dużym sukcesem.

FAQ: filmy realizowane kamerą ARRI ALEXA 65

• Kiedy premiera Dzikiego?
  1 stycznia 2026
• Co znaczy „wielki format”?
  ARRI ALEXA 65) – większe pole widzenia, więcej detalu, naturalniejsza perspektywa.
• Co to jest ARRI ALEXA 65?
  Cyfrowa kamera dużego formatu (~65 mm), nagrywa do 6.5K (Open Gate 6560×3100). Dostępna wyłącznie w ARRI Rental. Słynie z ogromnego zakresu dynamicznego i „oddechu” obrazu.
• Czym różni się ALEXA 65 od ALEXA LF / Mini LF i ALEXA 35?
  A65 – największy sensor (65 mm), najwyższa „skala” i detal; rental-only.
  LF / Mini LF – pełna klatka (36×24 mm), lżejszy zestaw, częsty miks z A65.
  ALEXA 35 – Super 35, nowa generacja, świetna czułość/DR, ale mniejszy sensor.
• Czy filmy kręci się wyłącznie ALEXĄ 65?
  Rzadko. Często to miks kamer (np. A65 + Mini LF), zależnie od scen (waga kamery, rig, VFX, stabilizacja, IMAX).
• Które głośne tytuły korzystały z ALEXA 65?
  Rogue One: A Star Wars Story (2016) – głośny przykład pełnego użycia A65.
  Joker (2019) – głównie A65 (z domieszką Alexa Mini).
  All Quiet on the Western Front (2022) – A65 + Mini LF.
  Dune: Part Two (2024) – A65 + Mini LF, sferycznie.
  Nightmare Alley (2021) – A65 dla szerokokątnych zbliżeń.
• Dlaczego filmowcy wybierają ALEXA 65?
  Za połączenie epickiej skali i intymności portretu: szerokie kadry bez „zniekształcania” twarzy, piękny „fall-off”, dużo detalu i elastyczność w postprodukcji.
• Czy 6.5K naprawdę widać w kinie?
  Tak – jako większą czystość i głębię obrazu, zwłaszcza na dużych ekranach (IMAX/PLF). Zysk to nie tylko rozdzielczość, lecz DR, mikro-detal i naturalna perspektywa.
• Czy ALEXA 65 „eliminuje” CGI?
  Nie – ale zmniejsza potrzebę w wielu ujęciach (realne plenery wyglądają zjawiskowo), a efekty praktyczne i VFX lepiej „siadają” na bogatym obrazie źródłowym.
• Czy seriale też korzystają z ALEXA 65?
  Tak – np. wybrane odcinki wysokobudżetowych produkcji (często w miksie z Mini LF). To sposób na „kinowy” look w TV/streamingu.

---

Bibliografia

1. Arri Rental – Alexa 65: https://www.arrirental.com/en/cameras/digital-65-mm-cameras/alexa-65
2. Operator Emmanuel Lubezki – Arri Rental: https://www.arri.com/news-en/alexa-xt-and-alexa-65-on-the-revenant-
3. Operator Emmanuel Lubezki: https://www.arri.com/news-en/alexa-xt-and-alexa-65-on-the-revenant-
4. Greig Fraser on „Rogue One: A Star Wars Story”: https://www.arri.com/news-en/greig-fraser-on-rogue-one-a-star-wars-story
5. Greig Fraser on „Rogue One: A Star Wars Story”: https://www.arri.com/news-en/greig-fraser-on-rogue-one-a-star-wars-story
6. Greig Fraser on „Rogue One: A Star Wars Story”: https://www.arri.com/news-en/greig-fraser-on-rogue-one-a-star-wars-story
7. Moviemaker – ‘If Beale Street Could Talk DP James Laxton on Using the Large Format Alexa 65 Freely for Barry Jenkins’ Period Romance: https://www.moviemaker.com/if-beale-street-could-talk-dp-james-laxton-alexa-65/
8. No Film School – ‘How Large-Format Cinematography Made 'If Beale Street Could Talk’ an Immersive Experience’: https://nofilmschool.com/2018/12/james-laxton-if-beale-street-could-talk?utm_source=chatgpt.com
9. American Cinematographer – Episode 123/Joker: https://theasc.com/podcasts/joker-lawrence-sher-asc
10. American Cinematographer – Episode 123/Joker: https://theasc.com/podcasts/joker-lawrence-sher-asc
11. Arri Rental – ALEXA 65, DNA, lenses and HEXATRON on ‘AI Quiet on the Western Front’: https://www.arrirental.com/en/about/overview/news/alexa-65-dna-lenses-and-hexatron-on-all-quiet-on-the-western-front-
12. Arri Rental – ‘Greg Fraser ACS, ASC on Dune: Part Two’: https://www.arrirental.com/en/about/overview/news/interview-on-dune-part-two-with-greig-fraser-acsasc
13. Arri Rental – ‘Greg Fraser ACS, ASC on Dune: Part Two’: https://www.arrirental.com/en/about/overview/news/interview-on-dune-part-two-with-greig-fraser-acsasc
14. Theasc.com – Heros United- Avengers: Infinity War: https://theasc.com/articles/heroes-united-avengers-infinity-war
15. Theasc.com – Heros United- Avengers: Infinity War: https://theasc.com/articles/heroes-united-avengers-infinity-war
16. Arrie Rental: ‘Dan Laustsen ASC, DFF shoots: Nightmare Alley” on ALEXA 65’: https://www.arrirental.com/en/about/overview/news/dan-laustsen-asc-dff-shoots-nightmare-alley-on-alexa-65
17. Arri Rental – ‘The cinematography of Parasite’: https://www.arrirental.com/service/search/rental-en/177324?query=parasite
18. Arrie Rental – ‘House of the Dragon’: https://www.arri.com/en/learn-help/user-communities/large-format-showcase/vfx-large-format/house-of-the-dragon?utm_source=chatgpt.com
19. Indie Wire – ‘Outstanding Cinematography for a Single-camera Series’: https://www.indiewire.com/features/general/best-tv-cinematography-cameras-lens-2021-emmy-nominees-123465875

Autor zdjęć: Kamil Kułagowski