Dzika Miłość w Karpatach (Część II): Królowa Tatr i zakochany pasterz

Po pierwszej części „Dzikiej Miłości w Karpatach – Legendy Jeziora Synewyr,” w której przenieśliśmy się w bezkresną przestrzeń Huculszczyzny, nadchodzi chwila, aby odkryć kolejną karpacką opowieść. Tym razem prowadzi nas ona w Tatry, gdzie miłość między człowiekiem a duchem gór przemieniła się w kamień i w opowieść przekazywaną przez pokolenia.

Istnieją historie, które nie wyrastają z ludzkiej pamięci, lecz z samego kamienia. Powracają jak echo niesione halnym, nieustannie przypominając o swoim istnieniu. W Tatrach, wśród stromych turni i głębokich przepaści, od wieków żyje opowieść o miłości, która przekroczyła granicę dzielącą świat ludzi i świat gór. Górale powtarzają ją szeptem, jakby sama baśń mogła poruszyć uśpione moce. W tej historii góry nie pełnią jedynie roli tła wydarzeń. Stanowią ich pełnoprawnego bohatera.

Kiedy człowiek pokochał KRÓLOWĄ gór

Dawno temu młody juhas wypasał owce na wysokiej polanie, z której jak na dłoni widać było strzeliste ściany Tatr. Pewnego dnia, kiedy grał na fujarce cicho i melancholijnie, pojawiła się przed nim postać o jasności tak niezwykłej, jakby powstała ze światła odbitego w świeżym śniegu. Stała przez chwilę nieruchomo, a jej obecność wypełniała przestrzeń delikatnym blaskiem. Juhas zamarł, nie wiedząc, czy patrzy na człowieka, czy na zjawę przyniesioną przez góry. Postać uniosła głowę i uśmiechnęła się z łagodnością, która miała w sobie coś z ciszy panującej po zmierzchu nad halą.

Tak rozpoczęło się spotkanie, które odmieniło życie młodego pasterza, bo w oczach przybysza odbijał się świat nieznany ludziom – świat tatrzańskich duchów, piękny i niebezpieczny niczym same szczyty.

Gniew Króla Tatr

Nie każda legenda pozostawia miejsce na szczęśliwe zakończenie, szczególnie wtedy, gdy człowiek ośmiela się dotknąć tego, co dla gór jest święte. Kiedy Król Tatr, strażnik turni oraz pan wichrów, burz i mroku, dowiedział się, że jego córka, Królowa Gór, obdarzyła miłością śmiertelnika, ogarnął go gniew tak potężny, jakby poruszył nim całe skały.

Echa legendy po obu stronach granicy

Po polskiej stronie Tatr opowiada się, że dziewczyna, ukochana młodego pasterza, płakała tak długo, iż z jej łez narodziło się jezioro. Tak miało powstać Morskie Oko, w którym do dziś odbija się echo tamtego smutku. Słowacka tradycja przedstawia jednak inną wersję. To opowieść o vílach, duchach gór o niezwykłym pięknie, oraz o pasterzach, których zachwyt nad ich blaskiem stał się zgubą, ponieważ urok Tatr potrafił zamieniać śmiertelników w kamień.

Biała Dama z Giewontu

Z miłości i smutku zrodziła się również jedna z najpiękniejszych opowieści zakopiańskich. Góra Giewont, słynąca z charakterystycznego profilu śpiącego rycerza, ma w swojej bliskości tajemniczą zjawię – Białą Damę. Mówi się, że pojawia się ona na stokach góry w określonych chwilach, niosąc ze sobą echo dawnych historii i niewypowiedzianych uczuć, które przetrwały w tatrzańskich skałach przez pokolenia.

Miłość w kamieniu, czyli tajemnica Tatr

Wszystkie te podania, o Królowej Tatr, o Mniszku i o Białej Damie, biją tym samym rytmem. To historie o miłości, która potrafi być tak piękna jak świerk skąpany w pierwszym świetle poranka, a zarazem tak surowa i nieokiełznana jak tatrzańska burza.

Duch tej legendy w filmie „Dziki”

Film Dziki nie przedstawia tej historii wprost, lecz w jego duchu rozbrzmiewają te same motywy. Zakazana miłość, gniew natury, czułość i tragizm, człowiek zagubiony w majestacie gór – wszystko to w Dzikim jest obecne równie mocno, jak w starych podaniach Podhala.

Źródła

• KarpackiLas.pl – Legendy o Tatrach, które wciąż żyją w opowieściach górali
• WelcomeTo.pl – The Legend of Mnich
• All4History.pl – Tajemnice Tatr: najciekawsze legendy góralskie
• PieknoTatr.pl – Mityczne postacie w podhalańskim folklorze
• Gazeta.pl Podróże – Jakie są legendy o Tatrach?
• MitologiaSłowiańska.fandom.com – Mitologia Słowiańska
• Kołobukowi Nata Tatrzańska – Ciekawostki